Choroba Niedokrwienna Serca (choroba wieńcowa)

Jest najczęściej wykonywanym badaniem. Z reguły w ten sposób oceniamy stan narządów jamy brzusznej - wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, nerek, trzustki, śledziony, aorty i pozostałych naczyń, pęcherza moczowego, gruczołu krokowego, macicy i przydatków. Badanie to wykonuje się przez powłoki jamy brzusznej. Skórę smaruje się specjalnym żelem, który zapobiega odbijaniu fal.
Choroba niedokrwienna serca (IHD, ischaemic heart disease, Angina pectoris, dławica piersiowa, choroba wieńcowa) to objawowy okres miażdżycy naczyń wieńcowych. Spowodowana jest zmianami morfologicznymi w naczyniach wieńcowych lub naczyniach ich odgałęzień. Choroba niedokrwienna serca to ostre lub długotrwałe pogorszenie czynności serca wywołane zaburzeniem równowagi między aktualnym zapotrzebowaniem na tlen i związki energetyczne a ich dostawą.





Okresy kliniczne choroby niedokrwiennej serca:
Stabilna choroba niedokrwienna serca (dławica piersiowa stabilna, dusznica)
Niestabilna choroba niedokrwienna serca (Angina pectoris instabilis)
Zawał serca (Infarctus cordis)
Nagły zgon sercowy

Przyczyny choroby niedokrwiennej serca:
Organiczne zmiany w tętnicach wieńcowych. Najczęstszą przyczyną choroby niedokrwiennej jest miażdżyca, która powoduje uszkodzenie ściany naczyń wieńcowych (zmiany miażdżycowe dotyczą także innych tętnic), a następnie powstanie zmian powodujących zwężenie światła naczynia wieńcowego - mówimy wtedy o chorobie wieńcowej; wymienione poniżej inne przyczyny choroby niedokrwiennej serca są bardzo rzadkie; zwężenia naczynia w przebiegu: kiły, reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia układowego, guzkowego zapalenia tętnic, zapalenia zakrzepowo-zarostowego tętnic, twardziny układowej (sclerodermia - choroba tkanki łącznej), skrobiawicy, idiopatycznego młodzieńczego zapalenia tętnic; zatory naczyń wieńcowych w przebiegu: infekcyjnego zapalenia wsierdzia, zakrzepów w lewym przedsionku i komorach oraz na sztucznych zastawkach, śluzaka przedsionka, koronarografii i pomostowania aortalno-wieńcowego; wady anatomiczne tętnic wieńcowych - ujście lewej tętnicy wieńcowej od tętnicy płucnej, tętniaki, przetoki wieńcowe, bez istotnych zwężeń w tętnicach wieńcowych stany skurczowe, zaburzenia hemodynamiczne w przebiegu wad serca, niedociśnienia, zaburzeń rytmu, nadciśnienia, kardiomiopatii przerostowej (HCM). Objawowy okres miażdżycy tętnic wieńcowych nazywa się chorobą wieńcową (Coronary Artery Disease - CAD).

Objawy choroby niedokrwiennej serca
ból, uczucie dławienia, ucisku odczuwalny za mostkiem; ból często prowokowany jest często wysiłkiem fizycznym lub stresem; ból wieńcowy z reguły promieniuje do lewego ramienia, czasem całej kończyny górnej, do żuchwy, gardła, szyi; często ból wieńcowy mylony jest z bólem w wyniku niestrawności; uczucie ucisku z reguły ustępuje po zaprzestaniu wysiłku fizycznego lub przyjęciu podjęzykowo nitratów w sprayu lub tabletce. Nie ma swoistości co do pory występowania bólu wieńcowego; może się on powiać o każdej porze dnia i nocy; często jest tak, że ból wieńcowy budzi pacjenta ze snu; napad bólu dławicowego prowokowany jest często przez wyjście na zimne powietrze, emocje, itp.








Postępowanie w chorobie niedokrwiennej serca:
gdy pojawia się ból wieńcowy, należy zaprzestać wysiłku lub ograniczyć emocję; jeśli ból nie przechodzi, przyjąć (w pozycji siedzącej nitroglicerynę w tabletce pod język lub w aerozolu (może być inny działający szybko tzw. azotan); chory z chorobą wieńcową powinien wcześniej, w gabinecie lekarskim, wypróbować działanie nitrogliceryny (czy toleruje lek, przede wszystkim czy nie obniża on nadmiernie ciśnienia krwi); dawkę nitrogliceryny można powtórzyć jeszcze 2 razy, a gdy nie pomaga i ból przedłuża się ponad 15-20 minut, szczególnie, gdy występuje pierwszy raz w życiu, trzeba bezwzględnie udać się do szpitala karetką. Ważne, aby chory z już rozpoznaną chorobą wieńcową przyjmował regularnie leki, które wcześniej przepisał lekarz. Pacjenci z niestabilną chorobą wieńcową, gdy leki nie skutkują lub z wysokim ryzykiem zawału serca wymagają wykonania koronarografii i ewentualnego leczenia inwazyjnego lub chirurgicznego.

Zapobieganie chorobie wieńcowej:
odpowiednia dieta mająca na celu obniżenie poziomu cholesterolu w surowicy. Ograniczenie spożycia tłuszczów zawierających wiązania nasycone (tłuszcze zwierzęce); zgodnie z zaleceniami należy zwiększyć spożycie owoców (także suszonych, warzyw; dążenie do uzyskania należnej masy ciała - wskaźnik masy ciała (BMI) pacjenta powinien mieścić się między 20 a 25; kontrola ciśnienia tętniczego krwi; okresowo należy wykonać sobie badania kontrolne poziomu frakcji cholesterolu we krwi; rzucenie palenia tytoniu (zarówno palenia papierosów, fajki jak i cygar); regularny wysiłek fizyczny - co najmniej 3 razy w tygodniu przez min. 30 minut.

Pytania o chorobę wieńcową, ból dławicowy:

Jak chorzy opisują ból dławicowy, jak długo trwa napad?
Pacjenci w większości przypadków opisują ból wieńcowy jako uczucie ucisku - rozpierania, rozdzierania za mostkiem, ciężaru na klatce piersiowej. Często towarzyszy mu duszność - subiektywne uczucie braku tchu. Ból wieńcowy może trwać od 2-5 minut po zaprzestaniu wysiłku lub przyjęciu nitrogliceryny .W przypadku gdy dolegliwości bólowe trwają powyżej 20 minut to albo są wywołane martwicą mięśnia sercowego (zawałem albo mają pochodzenie pozasercowe). Krótkie przemijające bóle rzadko są związane z chorobą serca.
Jakie czynniki mogą wywołać lub nasilić dławicę, co może ją złagodzić. Gdzie jest odczuwany ból wieńcowy? Dławicę piersiową może wywołać wszystko co zwiększa pracę serca (zapotrzebowanie na tlen) i/lub obniża podaż tlenu do mięśnia sercowego. Nitraty - np. Nitrogliceryna, zaprzestanie wysiłku fizycznego łagodzą ból dławicowy. Działanie nitratów polega na rozszerzeniu światła naczyń żylnych i tętniczych. Rozszerzając naczynia żylne zmniejsza napływ krwi do serca a zatem jego obciążenie. Działanie na tętnice polega na ich rozszerzeniu (tlenek azotu jest wazodylatatorem - substancją powodującą rozluźnienie mięśniówki naczynia). Ból wieńcowy może być odczuwany w dowolnej okolicy klatki piersiowej z reguły promieniuje do lewej kończyny górnej, żuchwy, szyi. Ból wieńcowy jest zwykle rozlany - pacjent aby zobrazować miejsce bólu przykłada całą rękę do klatki piersiowej - objaw Levina.
Jakie jest optymalne leczenie farmakologiczne u chorych z dławicą?
Istnieją dowody naukowe, że stosowanie preparatów kwasu acetylosalicylowego - np.aspiryny zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca u mężczyzn ze stabilną dławicą o 75% w ciągu 5 letniej obserwacji. Kwas acetylosalicylowy powinien być stosowany u wszystkich pacjentów z chorobą niedokrwienną serca - chyba, że występują bezwzględne przeciwwskazania. Stosowanie aspiryny i leków beta-adrenolitycznych wydłuża przeżywalność u pacjentów po zawale serca, jak również zmniejsza ryzyko wystąpienia kolejnego zawału. Nitraty (w tym przypadku nitrogliceryna stosowana podjęzykowo jest lekiem z wyboru w ostrych napadach bólu wieńcowego. Stosowana w postaci tabletek podjęzykowych lub sprayu (np. Nitromint) bardzo skutecznie zapobiega wystąpieniu spodziewanych napadów dławicy (np. zastosowana przed większym wysiłkiem fizycznym).
Co to jest dławica niestabilna?
Jest to określenie zarezerwowane dla dławicy piersiowej, która spełnia któreś z poniższych objawów:
- dławica, której ataki stały się cięższe i częstsze w ostatnim czasie - nałożona na stabilną, przewlekłą dławicę
- dławica występującą w spoczynku lub przy minimalnym wysiłku fizycznym;
- dławica piersiowa, która występuje od niedawna - pojawiła się w okresie ostatniego miesiąca.
Dławica niestabilna dotyczy bardzo różnorodnej grupy chorych, ze zmianami miażdżycowymi w jednej lub kilku tętnicach wieńcowych, po przebytym zawale serca i bez zawału w wywiadzie.
Specjalistyczny Gabinet Internistyczno-Diabetologiczny ul.Wesoła 9a, 32-200 Miechów tel. 504 500 077